Ayar ne anlama gelir?
Ayar, bir altın alaşımının 24 parçasının kaçının saf altın olduğunu gösterir. 24 ayar altın saf altındır; 22 ayarda 24 parçanın 22'si, 14 ayarda 14'ü altındır. Geri kalan kısım bakır, gümüş gibi alaşım metalleridir. Temel kavramı altın ayarı nedir rehberinde anlattık.
| 14 ayar | 22 ayar | |
|---|---|---|
| Milyem (binde) | 585 | 916 |
| Saf altın oranı | %58,5 | %91,6 |
| Katsayı | 0,585 | 0,916 |
| 10 gramdaki saf altın | 5,85 g | 9,16 g |
| Ayar damgası | 585 / 14K | 916 / 22K |
Fiyat farkı neden bu kadar büyük?
Fiyatın temeli içindeki saf altındır. 14 ayar bir takının içindeki saf altın miktarı, aynı gramajdaki 22 ayar takının yaklaşık yüzde 64'ü kadardır (0,585 ÷ 0,916). Yani altın değeri bakımından 14 ayar yaklaşık üçte bir daha düşüktür. Tezgâh fiyatında ise işçilik de eklendiği için gerçek fark bu orandan farklı olabilir.
Dayanıklılık ve kullanım farkı
- 22 ayar: Altın oranı yüksek olduğundan daha yumuşaktır. Çizilmeye ve bükülmeye daha yatkındır; renk koyu ve doygun sarıdır. Düz, işçiliği düşük bilezik ve ziynet altınlarda yaygındır.
- 14 ayar: Alaşım oranı yüksek olduğundan daha serttir. Çizilmeye ve eğilmeye daha dayanıklıdır, taşları daha sağlam tutar. Sarı, beyaz ve rose tonlarında üretilebilir.
Hangi amaçla hangisi?
| Amaç | Genellikle uygun olan | Neden? |
|---|---|---|
| Birikim, bozdurma değeri | 22 ayar (veya gram altın) | Altın oranı yüksek, işçilik payı düşük modeller seçilebilir |
| Düğün ve geleneksel takı | 22 ayar | Gelenekte yaygın; ziynet altınlarla uyumlu |
| Günlük, her gün takılan takı | 14 ayar | Daha sert, çizilmeye dayanıklı |
| Taşlı, ince işçilikli modern takı | 14 ayar | Taşı daha iyi tutar, ince tasarıma uygun |
| Düşük bütçe | 14 ayar | Aynı gramajda daha az altın içerdiği için daha uygun fiyatlı |
Bu bir yatırım tavsiyesi değil, kullanım amacına göre genel bir çerçevedir. Birikim amaçlı alırken hangi ayarın seçildiğinden çok, işçilik payının ne kadar olduğuna da bakın.
Bozdururken ne olur?
Hangi ayar olursa olsun bozdurmada kuyumcu içindeki saf altını alış fiyatı üzerinden öder; işçilik geri dönmez. 14 ayarda saf altın oranı düşük olduğu için aynı gramajdan elinize daha az tutar geçer. Hesabı 14 ayar altın bozdurma hesabı rehberinde örnekle gösterdik. Güncel gram fiyatı için gram altın sayfamıza bakabilirsiniz.
Satın alırken dikkat edilecekler
- Takının üzerindeki ayar damgasını okuyun (585/14K, 916/22K).
- Gramajı tartıda görün; faturada gramaj ve ayar yazmalı.
- Gram fiyatı ile işçiliği ayrı ayrı sorun.
- Düğün seti arıyorsanız karşılaştırma için düğün takı seti rehberine bakın.