İşçilik neden önemli?
Bir bileziğin fiyatı iki parçadan oluşur: içindeki altının değeri ve işçilik. Kuyumcu bileziği bozdururken yalnızca altının değerini öder; işçilik geri dönmez. Bu yüzden aynı gramajda iki bileziğin satın alma fiyatı çok farklı olsa da, bozdururken aldığınız tutar neredeyse aynıdır. İşçilik payı ne kadar yüksekse, ilk günden o kadar fazla "kaybetmiş" sayılırsınız. İşçiliğin nasıl hesaplandığını ayrı bir rehberde anlattık.
Hangi modeller düşük işçilikli sayılır?
- Düz (ray) bilezikler: Üzerinde desen, oyma veya taş bulunmayan, pürüzsüz yüzeyli şerit bileziklerdir. İşçilik payı genellikle en düşük gruptadır.
- Basit yivli veya çizgili modeller: Ajda bilezik gibi sade desenli bilezikler, yoğun el işçiliği gerektirenlere göre genellikle daha uygun işçilikle satılır.
- Sade halka bilezikler: Üretimi basit olan, ince veya orta kalınlıkta düz halkalar.
- Burma modeller: Tellerin burularak yapıldığı bileziklerde işçilik, düz modellere göre daha yüksek olabilir; ayrıntı için burma bilezik rehberine bakın.
Taşlı, minelli, kazıma veya yoğun desenli modellerde işçilik payı belirgin biçimde yüksektir ve bozdururken bu pay geri dönmez.
Karşılaştırma
| Model | İşçilik payı | Bozdururken kayıp | Daha çok hangi amaçla? |
|---|---|---|---|
| Düz ray bilezik | Düşük | Düşük | Birikim ve günlük kullanım |
| Ajda (sade desenli) | Düşük – orta | Düşük – orta | Takı ve birikim |
| Burma | Orta | Orta | Geleneksel takı |
| Taşlı / minelli / yoğun desenli | Yüksek | Yüksek | Özel gün takısı |
Tablodaki sınıflandırma genel bir çerçevedir; gerçek işçilik payı kuyumcuya, modele ve gramaja göre değişir.
Fiyat nasıl hesaplanır?
Bilezik fiyatı = Gramaj × (22 ayar gram fiyatı + gram başına işçilik)
Örnek (varsayımsal rakamlarla): 20 gramlık bir bileziğin 22 ayar gram fiyatı 6.000 TL, gram başına işçilik 150 TL olsun. Altın değeri 20 × 6.000 = 120.000 TL, işçilik 20 × 150 = 3.000 TL, toplam 123.000 TL eder. Aynı gün bozdurursanız kuyumcu 22 ayar alış fiyatı üzerinden ödeme yapar; 3.000 TL işçilik ve alış-satış farkı geri dönmez. Güncel 22 ayar bilezik fiyatını sayfamızdan takip edebilirsiniz. Adım adım hesap için 22 ayar bilezik hesaplama rehberine bakın.
Alırken kontrol listesi
- Ayar damgası: 22 ayar için 916 veya 22K damgası okunur olmalı.
- Tartım: Gramajı kendi gözünüzle tartıda görün.
- Gram fiyatı ve işçiliği ayrı sorun: Tek rakam, karşılaştırmayı zorlaştırır.
- Sağlamlık: Çatlak, lehim izi veya ezik olmamalı; içi boşsa kuyumcudan söylemesini isteyin.
- Ölçü: Bileğe rahat girip çıkmalı; ölçü ayarı ücretini önceden öğrenin.
- Fatura: Gramaj, ayar ve işçilik faturada yazmalı; nedenini burada açıkladık.
Sadece birikim hedefliyorsanız işçiliği en düşük ürün bilezik değil, gram altındır. Bozdururken izlenecek yol için altın bozdururken dikkat edilecekler rehberine göz atın.